Ακολουθήστε μας στο facebook

Άλλο Ιστορία, άλλο σχολικά βιβλία ιστορίας

Pin It

Άλλο Ιστορία, άλλο σχολικά βιβλία ιστορίας Η επιστήμη της Ιστορίας δεν είναι συνώνυμη με τα σχολικά βιβλία της Ιστορίας. Η πρώτη επιχειρεί διαδοχικές προσεγγίσεις της αλήθειας κάθε θέματος, με βάση τα στοιχεία τα οποία διαθέτει, ενώ τα εκπαιδευτικά βοηθήματα σκοπό έχουν να δημιουργήσουν πρότυπα συμπεριφοράς για τους νέους και φρονηματισμού για τους μεγαλύτερους.

Άλλο Ιστορία, άλλο σχολικά βιβλία ιστορίας

Επειδή η Ιστορία δεν είναι ακριβής επιστήμη σαν τη Βιολογία ή την Φυσική, δίνει στους αναγνώστες των ιστορικών βιβλίων την ψευδαίσθηση ότι κατέχουν τα πορίσματα της επιστήμης με την ίδια εγκυρότητα που διαθέτουν οι επαγγελματίες ιστορικοί. Οι επαγγελματίες, όμως, σε αντίθεση με τους ερασιτέχνες, αναλώνουν μεγάλο μέρος του βίου τους μελετώντας πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές της Ιστορίας.

Το 1821, όπως διδάσκεται στα σχολεία και γιορτάζεται κάθε 25η Μαρτίου, δεν αποδίδει το πνεύμα και όλες τις πληροφορίες των πολυάριθμων απομνημονευμάτων αγωνιστών, κληρικών, προκρίτων, λογίων και γενικά όσων υπήρξαν αυτόπτες. Αντίθετα αποτελεί την αναγκαία κατασκευή για να δικαιωθεί η γέννηση και η λειτουργία του κράτους.

Η σχολική ή κρατική αντίληψη της εθνικής ιστορίας δεν περιορίζεται, βέβαια, στην Ελλάδα. Όλα τα έθνη-κράτη καλλιεργούν ψευδαισθήσεις για τη μοναδικότητα και την ιερότητα των προγόνων τους. Οι ιστορικοί γνωρίζουν ότι οι ανθρώπινες συμπεριφορές παρουσιάζουν κάποια σταθερά χαρακτηριστικά μέσα στο χρόνο: την ροπή προς την επιβίωση, την κυριαρχία και γενικότερα σε ενέργειες που θα τις χαρακτηρίζαμε ως ιδιοτελείς. Ασφαλώς η υπέρβαση αυτών των τάσεων αποτελεί, επίσης, αντικείμενο της ιστορικής επιστήμης, αλλά δεν θα πρέπει να θεωρούμε ότι οι βραχύβιες εξάρσεις είναι ο κανόνας. Η θυσία του Παπαφλέσσα στο Μανιάκι και η άρνηση της αρχιστρατηγίας από τον Μάρκο Μπότσαρη, δεν είναι οι μοναδικές υπερβάσεις της αυτοσυντήρησης και της ιδιοτέλειας, αποτελούν όμως εξαιρέσεις στον κανόνα.

Η Ιστορία είναι γοητευτική επιστήμη γιατί είναι γεμάτη από εκπλήξεις σαν τις παραπάνω. Δυστυχώς, τα φαινόμενα που βιώνουμε στη χώρα μας εδώ και τριάντα τουλάχιστον χρόνια, δεν περιέχουν ηρωικές υπερβάσεις αλλά ούτε και αποδοχή των κανόνων συμπεριφοράς τους οποίους θεσπίζουν οι νόμοι. Βιώνουμε, αντίθετα, την ανομική ιδιοτέλεια των πολιτικών ηγετών, των συνδικαλιστών, των πάσης μορφής παραβατών αλλά και τη συλλογική αρπακτικότητα ολόκληρης της κοινωνίας, από τα ευνοημένα ως τα λιγότερο ευνοημένα μέλη της. Οι εκλεγμένοι μας αντιπρόσωποι, άλλωστε, είναι δικό μας πρόκριμα (οι Τσοχατζόπουλοι, Ψωμιάδηδες, Χρυσανθόπουλοι και πλείστοι άλλοι).

Η ιστορική ανάλυση και η υποδοχή των ιστορικών πορισμάτων από την κοινωνία θα αποτελούσε μια μορφή αναζήτησης της αυτογνωσίας και ανάκτηση της εσωτερικής μας ασφάλειας. Τα δύο αυτά πολύτιμα στοιχεία καθορίζουν και το βαθμό ωρίμανσης κάθε κοινωνίας.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που επιμένουν στη σχολική αντίληψη της εθνικής ιστορίας και μετά την ενηλικίωσή τους, έχουν εμπιστευθεί στα σχολικά βιβλία τη διαμόρφωση της ίδιας της ταυτότητάς τους. Δεν αντιμετωπίζουν τους ήρωες ως πρότυπα συμπεριφοράς αλλά σαν ενισχυτικά στοιχεία της αυταρέσκειάς τους. Η εθνική ιστορία, όπως διαμορφώνεται στο σχολείο, εγγράφεται στο πεδίο του «πίστευε και μη ερεύνα» και δεν σηκώνει οποιαδήποτε αμφισβήτηση. Προσφέρει, ασφαλώς, ψυχολογικό στήριγμα στους πιστούς αλλά όχι ευκαιρίες αυτογνωσίας, ανεξάρτητης σκέψης και βελτίωσης της συλλογικής συμπεριφοράς.

*O Θάνος Βερέμης είναι Ομότιμος Καθηγητής της Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

aixmi.gr

Pin It

Περισσότερα άρθρα

06-09-2012
Το άγχος ανασταλτικός παράγοντας στην επίτευξη στόχων
Το άγχος ανασταλτικός παράγοντας στην επίτευξη στόχων

Οι άνθρωποι όταν αγχώνονται είναι πιθανότερο να οπισθοδρομήσουν σε «εύκολες» συνήθειες, αντί να εργαστούν σκληρά για την επίτευξη των στόχων τους. Μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο Journal of Neuroscience, απαντά γιατί συμβαίνει αυτό. Οι υγιείς εθελοντές που πήραν χάπια με την ορμόνη του στρες,

19-12-2012
Το πολύ στρες εξίσου επικίνδυνο για την καρδιά με 5 τσιγάρα την ημέρα
Το πολύ στρες εξίσου επικίνδυνο για την καρδιά με 5 τσιγάρα την ημέρα

Οι άνθρωποι που νιώθουν να «γονατίζουν» από το στρες διατρέχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να υποστούν έμφραγμα του μυοκαρδίου – είναι σαν να καπνίζουν 5 τσιγάρα την ημέρα, προειδοποιούν επιστήμονες από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Κολούμπια, στη Νέα Υόρκη.

24-12-2012
Θύματα του «συνδρόμου των νοικοκυρών σε απόγνωση» οι 40άρες
Θύματα του «συνδρόμου των νοικοκυρών σε απόγνωση» οι 40άρες

Με τη βοήθεια αυστηρών διαιτολογίων και μερικές φορές ελεγχόμενων εμέτων, προσπαθούν να ξαναβρούν την σιλουέτα της εφηβείας τους. Με τη χρόνια χρήση του μπότοξ και καταφεύγοντας συχνά στις χειρουργικές αισθητικές επεμβάσεις.

13-09-2012
"Περι των παθών της ψυχής"
 "Περι των παθών της ψυχής"

«...Ας δούμε τώρα με την ησυχία μας τι είδους πάθος είναι η απληστία Εναυσμα για την έρευνα θα μας δώσει η απληστία για φαγητό . Απληστία σε αυτήν την περίπτωση ονομάζεται η πέραν του μέτρου κατανάλωση τροφής. Και το μέτρο εδώ ορίζεται με βάση την χρησιμότητα της τροφής.